Khói: "Kẻ giết người thầm lặng" và nguy hiểm nhất trong các đám cháy

Khói và khí độc sinh ra từ đám cháy thường có nhiệt độ và áp suất cao, có khả năng khuếch tán cực nhanh trong không gian. Chúng không chỉ che khuất tầm nhìn, gây mất phương hướng và hoảng loạn cho người bị nạn mà còn nhanh chóng tấn công hệ hô hấp. Điển hình như vụ cháy chung cư mini tại Khương Hạ (Hà Nội) năm 2023 khiến 56 người tử vong, hay vụ cháy quán Karaoke tại phố Trần Thái Tông làm 13 người thiệt mạng; đa số các nạn nhân đều được xác định tử vong do ngạt khói tại những khu vực mà lửa chưa hề chạm tới.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến cái chết nhanh chóng là khí Carbon Monoxide (CO) – "kẻ giết người thầm lặng". Loại khí này ngăn chặn quá trình vận chuyển oxy trong máu, khiến nạn nhân mất ý thức chỉ trong thời gian ngắn và dẫn đến tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời. Ngoài ra, các vật liệu hiện đại khi cháy còn sinh ra nhiều hợp chất hóa học cực độc khác, trực tiếp phá hủy niêm mạc đường hô hấp và gây suy đa tạng.

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4 – 01/5 năm nay, khi nhu cầu vui chơi và giải trí tăng cao, nguy cơ cháy nổ luôn tiềm ẩn tại các điểm du lịch và hộ gia đình. Để đảm bảo an toàn tính mạng và thoát nạn hiệu quả, mọi người dân cần đặc biệt lưu ý các kỹ năng sau:

• Chủ động trang bị kiến thức: Tìm hiểu kỹ các lối thoát nạn và kỹ năng sử dụng phương tiện PCCC tại chỗ khi đến các khu vực vui chơi, lưu trú.
• Bảo vệ đường hô hấp: Khi có cháy, ngay lập tức dùng khăn ướt che mũi, miệng và hạ thấp trọng tâm (bò sát mặt đất) để tránh hít phải khí độc tích tụ trên cao.
• Bình tĩnh xử lý: Quan sát kỹ hướng khói để lựa chọn lối thoát nạn an toàn nhất; tuyệt đối không sử dụng thang máy khi xảy ra cháy.
• Trang bị phương tiện: Mỗi gia đình nên tự trang bị bình chữa cháy, mặt nạ lọc độc và các thiết bị cảnh báo cháy sớm.

Bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi hiểm họa cháy nổ là trách nhiệm của mỗi cá nhân. Khi phát hiện cháy, nổ hoặc sự cố cần cứu nạn, người dân hãy bình tĩnh và gọi ngay cho lực lượng chuyên nghiệp qua số điện thoại 114.

Nguyễn Học