Kỹ năng phát hiện các hình thức lừa đảo qua mạng xã hội
Trong thời gian qua, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội, tình trạng lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi. Các đối tượng thường lợi dụng tính ẩn danh, khả năng tạo lập tài khoản dễ dàng để tiếp cận, tạo lòng tin và lừa đảo người dân.
Để chủ động phòng ngừa, Công an tỉnh khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, trang bị kỹ năng nhận diện các dấu hiệu lừa đảo phổ biến trên mạng xã hội, cụ thể như sau:
1. Lời mời kết bạn, làm quen bất ngờ từ người lạ
Các đối tượng lừa đảo thường chủ động gửi lời mời kết bạn, nhắn tin làm quen với người dân trên mạng xã hội. Tài khoản sử dụng hình ảnh đại diện chỉn chu, ngoại hình bắt mắt, thông tin cá nhân được xây dựng hấp dẫn nhằm tạo thiện cảm và lòng tin. Sau một thời gian trò chuyện, các đối tượng sẽ từng bước dẫn dắt, lôi kéo nạn nhân tham gia vào các hoạt động có dấu hiệu lừa đảo.
Người dân cần thận trọng với các mối quan hệ quen biết qua mạng, đặc biệt là những tài khoản không rõ lai lịch, không gặp gỡ ngoài đời thực.
2. Dụ dỗ tham gia các hội nhóm đầu tư, làm nhiệm vụ trực tuyến
Một thủ đoạn phổ biến là mời gọi tham gia các hội nhóm đầu tư tài chính, tiền ảo hoặc thực hiện các “nhiệm vụ online” với lời quảng cáo “vốn ít, lợi nhuận cao”, “thu nhập ổn định, dễ dàng”. Các đối tượng đánh vào tâm lý muốn kiếm tiền nhanh của người dân, ban đầu cho hưởng lợi nhỏ để tạo niềm tin, sau đó yêu cầu nạp thêm tiền và chiếm đoạt.
Người dân cần nhận thức rõ: không có hình thức đầu tư hay công việc nào mang lại lợi nhuận cao, ổn định mà không tiềm ẩn rủi ro.
3. Quảng cáo tuyển dụng, dịch vụ với ưu đãi bất thường
Các đối tượng lừa đảo thường đăng tải các bài viết quảng cáo dịch vụ hoặc tuyển dụng với nhiều ưu đãi hấp dẫn, mức giá “không tưởng” như tour du lịch, vé máy bay giá rẻ, tuyển dụng “việc nhẹ lương cao, không cần kinh nghiệm”, hoặc các dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa”… nhằm thu hút sự chú ý của người dân.
Khi người dân liên hệ, các đối tượng sẽ yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, phí dịch vụ hoặc cung cấp thông tin cá nhân để thực hiện hành vi lừa đảo.
4. Lừa đảo bằng công nghệ Deepfake (giả mạo hình ảnh, video)
Hiện nay, các đối tượng đã lợi dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra hình ảnh, video hoặc cuộc gọi giả mạo (Deepfake), sao chép khuôn mặt, giọng nói của người thân, bạn bè nhằm tạo lòng tin và yêu cầu chuyển tiền.
Trước những tình huống trên, người dân cần hết sức bình tĩnh, xác minh lại thông tin bằng nhiều cách khác nhau (gọi điện trực tiếp, liên hệ người thân, bạn bè) trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào.
5. Yêu cầu chuyển tiền gấp, đóng cọc trước
Một dấu hiệu điển hình của lừa đảo là các đối tượng thường tạo tình huống khẩn cấp, thúc giục nạn nhân phải chuyển tiền ngay như đặt cọc, giữ chỗ, xử lý sự cố, vay tiền gấp… nhằm khiến nạn nhân hoang mang, không kịp suy nghĩ.
Người dân cần tuyệt đối không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ danh tính, mục đích và tính hợp pháp của yêu cầu.
Công an tỉnh Quảng Ngãi khuyến cáo người dân:
- Không kết bạn, trò chuyện, cung cấp thông tin cá nhân cho các tài khoản mạng xã hội không rõ nguồn gốc;
- Không tham gia các hình thức đầu tư, làm việc trực tuyến có dấu hiệu lợi nhuận cao bất thường;
- Tuyệt đối không chuyển tiền, đặt cọc khi chưa xác minh rõ thông tin;
- Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn lừa đảo, cần kịp thời báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý.
Việc nâng cao cảnh giác và trang bị kỹ năng nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng là biện pháp quan trọng nhằm bảo vệ tài sản, quyền lợi hợp pháp của mỗi cá nhân và góp phần bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn./.
Hoài Nhung
