Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo trong mùa mua sắm trực tuyến

Lợi dụng tâm lý muốn mua hàng giá rẻ, không muốn bỏ lỡ các chương trình ưu đãi, các đối tượng có thể sử dụng nhiều phương thức để tiếp cận, dẫn dụ người dân thực hiện giao dịch hoặc cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản. Một thủ đoạn phổ biến là tạo lập website, fanpage, tài khoản mạng xã hội hoặc gian hàng trực tuyến giả mạo, sử dụng tên gọi, hình ảnh, logo tương tự các thương hiệu, sàn thương mại điện tử quen thuộc. Các nội dung như “sale 90%”, “xả kho”, “voucher độc quyền”, “hàng chính hãng giá sốc”, “chỉ áp dụng trong hôm nay”... được sử dụng để tạo cảm giác khẩn cấp, thúc giục người mua nhanh chóng thực hiện giao dịch mà chưa kịp kiểm chứng. Khi người dân quan tâm, đối tượng có thể yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước với các lý do như “giữ hàng”, “giữ giá”, “kích hoạt ưu đãi”. Sau khi nhận tiền, đối tượng có thể cắt liên lạc hoặc tiếp tục đưa ra nhiều lý do để yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền.

Bên cạnh đó, một hình thức khác là giả danh nhân viên chăm sóc khách hàng, người bán hoặc đơn vị vận chuyển, thông báo đơn hàng gặp sự cố, thanh toán nhầm, giao nhầm hàng, mã giảm giá không được áp dụng hoặc khách hàng được hoàn tiền. Sau đó, đối tượng gửi đường link, mã QR hoặc hướng dẫn người dân thực hiện một số thao tác nhằm thu thập thông tin tài khoản, thông tin thẻ ngân hàng, mã xác thực hoặc dẫn dụ thực hiện giao dịch. Các đối tượng cũng có thể đưa ra thông báo về “quà tặng miễn phí”, “khách hàng may mắn”, “voucher nội bộ”, “quà tri ân”, “nâng hạng thành viên”... để tạo sự tin tưởng. Khi người dân tương tác, đối tượng yêu cầu chuyển tiền với các lý do như phí kích hoạt, phí xác minh, phí vận chuyển, thuế hoặc tiền bảo đảm.

Trước những thủ đoạn trên, người dân cần đặc biệt thận trọng khi sản phẩm được quảng cáo với mức giá thấp bất thường nhưng người bán yêu cầu chuyển khoản ngoài nền tảng; nhận được đường link, mã QR qua tin nhắn có địa chỉ lạ hoặc gần giống địa chỉ chính thức; hoặc người tự xưng là nhân viên sàn thương mại điện tử, ngân hàng, người bán, đơn vị vận chuyển yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN, thông tin thẻ, thông tin đăng nhập hoặc yêu cầu chia sẻ màn hình điện thoại. Cần cảnh giác với những thông báo về “hoàn tiền”, “nhận voucher”, “nhận quà” nhưng yêu cầu chuyển tiền trước, đồng thời không thực hiện giao dịch chỉ vì bị thúc giục bởi những lý do như “ưu đãi sắp hết”, “chỉ còn vài suất”, “đơn hàng sắp bị hủy”, “tài khoản sắp bị khóa”. Người dân cần ghi nhớ tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN, thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai thông qua cuộc gọi, tin nhắn hoặc đường link chưa được xác thực.

Để phòng ngừa lừa đảo, người dân nên ưu tiên mua hàng trên ứng dụng, website và gian hàng chính thức; kiểm tra kỹ địa chỉ website, thông tin người bán, lịch sử hoạt động và các thông tin liên quan trước khi thanh toán. Khi nhận được thông báo liên quan đến đơn hàng, không nên vội truy cập đường link được gửi kèm mà chủ động mở ứng dụng hoặc website chính thức của sàn thương mại điện tử để kiểm tra tình trạng đơn hàng. Trường hợp còn nghi ngờ, cần liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng thông qua thông tin được công bố trên kênh chính thức của doanh nghiệp. Người dân không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, không thực hiện các thao tác trên điện thoại theo yêu cầu của người lạ và thận trọng với các mã QR được gửi bất ngờ qua tin nhắn, mạng xã hội. Trước khi xác nhận giao dịch, cần kiểm tra kỹ nội dung, số tiền và thông tin tài khoản thụ hưởng.

Nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã thực hiện giao dịch đáng ngờ, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán để được hỗ trợ; đồng thời lưu giữ số điện thoại, tài khoản nhận tiền, địa chỉ website, nội dung tin nhắn, hình ảnh trao đổi, chứng từ giao dịch và các tài liệu liên quan để cung cấp cho cơ quan Công an khi trình báo. Trong mùa mua sắm trực tuyến, chỉ vài phút kiểm tra, xác minh thông tin có thể giúp phòng tránh nguy cơ bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Mỗi người dân cần tỉnh táo trước những ưu đãi hấp dẫn bất thường, không để tâm lý “săn sale” hoặc lo sợ bỏ lỡ cơ hội khiến bản thân trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo.

Thái Vũ 09