Cải cách lý lịch tư pháp – Bước tiến vì nhân dân phục vụ

Điểm mới cốt lõi của Luật là chuyển giao thẩm quyền quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp (LLTP) và dịch vụ công cấp Phiếu LLTP từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an. Việc hợp nhất cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu gốc và cơ quan giải quyết thủ tục hành chính giúp quy trình vận hành khép kín, triệt tiêu các khâu trung gian, loại bỏ độ trễ và tối ưu hóa bộ máy. Cơ sở dữ liệu LLTP được xây dựng tập trung, thống nhất tại Bộ Công an và kết nối liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Các cơ quan chức năng như Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát, Tòa án có trách nhiệm chia sẻ thông tin trực tiếp, đảm bảo dữ liệu luôn “đúng, đủ, sạch, sống”.

Nhằm tối đa hóa tiện ích cho công dân, Luật quy định hình thức cấp Phiếu LLTP mặc định là trực tuyến toàn trình qua VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Trong tương lai, thông tin LLTP sẽ hiển thị trực tiếp trên VNeID với giá trị pháp lý tương đương Phiếu giấy, giúp người dân không cần tốn thời gian, chi phí xin cấp mới. Đối với các trường hợp cấp phiếu truyền thống, thời hạn xử lý được rút ngắn xuống còn 05 ngày làm việc và tối đa không quá 15 ngày đối với các vụ việc phức tạp.

Để chống lạm dụng dữ liệu cá nhân, Luật thiết lập hàng lang pháp lý nghiêm ngặt. Các cơ quan, tổ chức không được tùy tiện yêu cầu người dân cung cấp Phiếu LLTP số 1 trừ các trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, đối với Phiếu LLTP số 2 – loại phiếu chứa dữ liệu cá nhân nhạy cảm – Luật khẳng định cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp, nhằm bảo vệ bí mật đời tư và tạo điều kiện cho người lầm lỡ tái hòa nhập cộng đồng.

Việc thông qua Luật số 107/2025/QH15 là minh chứng cụ thể cho tinh thần “vì nhân dân phục vụ” của lực lượng Công an nhân dân. Đạo luật không chỉ cởi bỏ gánh nặng thủ tục hành chính cho hàng triệu người dân mà còn nâng tầm tư duy quản trị xã hội bằng công nghệ, thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Thanh Tâm