Cảnh báo vi phạm pháp luật về thuế đối với khu vực kinh tế tư nhân
Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Trong quý I/2026, thu ngân sách từ khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh đạt hơn 1.570 tỷ đồng, bằng 27,4% dự toán năm, minh chứng cho vai trò quan trọng của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Nhà nước luôn khuyến khích doanh nghiệp tư nhân phát triển lớn mạnh, hoạt động minh bạch, hiệu quả, tuân thủ pháp luật và nâng cao năng lực cạnh tranh theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị.
Tuy nhiên, bên cạnh đa số doanh nghiệp chấp hành tốt, vẫn còn một số đơn vị vi phạm pháp luật, đặc biệt là các quy định về thuế. Qua công tác thanh tra, kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện nhiều hành vi như chuyển giá, kê khai sai doanh thu, không xuất hóa đơn khi bán hàng, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp để hợp thức hóa chi phí, kê khai khấu trừ thuế giá trị gia tăng sai quy định, hoặc chậm nộp hồ sơ và tiền thuế. Các sai phạm thường gặp đối với doanh thu đầu ra bao gồm ghi nhận không đúng thời điểm, nhận tiền mặt nhưng không kê khai, áp sai thuế suất. Đối với hóa đơn đầu vào, phổ biến là việc sử dụng hóa đơn từ "doanh nghiệp ma" để tăng chi phí được trừ hoặc giảm thu nhập chịu thuế. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp còn mắc lỗi với các khoản chi phí không có chứng từ hợp pháp, thanh toán tiền mặt vượt mức hoặc chi phí tiền lương thiếu hồ sơ xác thực.
Hậu quả của các hành vi vi phạm này không chỉ là việc bị truy thu thuế, xử phạt hành chính và tính tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế, mà nếu có dấu hiệu tội phạm, doanh nghiệp còn có thể bị xử lý hình sự, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thương hiệu và khả năng tiếp cận tín dụng, đối tác kinh doanh. Đặc biệt, Luật Quản lý thuế năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026) với các quy định mới về hóa đơn điện tử, quản lý giao dịch liên kết, thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt đang thắt chặt quản lý, đòi hỏi sự tuân thủ cao hơn từ phía doanh nghiệp.
Để phòng ngừa rủi ro pháp lý, doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm việc xuất hóa đơn điện tử cho mọi giao dịch, tuyệt đối không sử dụng hóa đơn bất hợp pháp và bảo đảm các chứng từ đầu vào hợp lệ. Đối với kinh doanh trên nền tảng số hoặc dịch vụ xuyên biên giới, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, lưu trữ dữ liệu điện tử. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, định kỳ rà soát hồ sơ khai thuế và đối chiếu dữ liệu để kịp thời điều chỉnh trước khi có thanh tra. Cuối cùng, việc thường xuyên cập nhật chính sách pháp luật mới là giải pháp căn cơ để doanh nghiệp chủ động phòng ngừa sai phạm. Việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp bảo vệ doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, lành mạnh, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới./.
Quang Khải
