Nhận diện hành vi che giấu tội phạm liên quan đến vũ khí quân dụng, vật liệu nổ

Nhiều người cho rằng việc giúp đỡ người thân, quen biết trong những trường hợp này không vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, đây có thể là hành vi “Che giấu tội phạm” và người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Để giúp người dân nâng cao nhận thức pháp luật, tránh vi phạm do thiếu hiểu biết, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi khuyến cáo một số nội dung sau:

1. Hành vi “Che giấu tội phạm” là gì?

Theo khoản 1 Điều 18 Bộ luật Hình sự, người không hứa hẹn trước nhưng sau khi biết tội phạm đã được thực hiện mà có hành vi che giấu người phạm tội, che giấu dấu vết, tang vật hoặc thực hiện các hành vi khác nhằm cản trở việc phát hiện, điều tra, xử lý người phạm tội thì có thể bị xem xét về tội Che giấu tội phạm.

Cần phân biệt hành vi che giấu tội phạm với đồng phạm. Trường hợp giữa các bên đã có sự bàn bạc, thống nhất hoặc hứa hẹn từ trước về việc hỗ trợ, cất giấu, cảnh giới, tiêu thụ hoặc tạo điều kiện cho hành vi phạm tội thì được xác định là đồng phạm với vai trò giúp sức và sẽ bị xử lý về cùng tội danh với người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội.

2. Các trường hợp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Đối với các tội phạm liên quan đến vũ khí quân dụng và vật liệu nổ, hành vi che giấu tội phạm chỉ bị xử lý hình sự khi người phạm tội chính thực hiện hành vi thuộc các trường hợp nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

Người dân cần đặc biệt lưu ý các trường hợp như:

- Biết rõ đối tượng đang tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép số lượng lớn vũ khí quân dụng như nhiều khẩu súng quân dụng, số lượng lớn đạn dược, lựu đạn, mìn hoặc các loại vũ khí có tính sát thương cao nhưng vẫn cất giấu, che giấu hoặc giúp đối tượng trốn tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.

- Biết rõ đối tượng đang tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép vật liệu nổ với số lượng lớn hoặc hành vi liên quan đến vật liệu nổ đã gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản nhưng vẫn có hành vi che giấu.

- Biết rõ vũ khí quân dụng hoặc vật liệu nổ đã được sử dụng để gây chết người, gây thương tích nghiêm trọng hoặc gây thiệt hại lớn về tài sản nhưng vẫn hỗ trợ che giấu người phạm tội, tang vật hoặc các chứng cứ liên quan.

Trong các trường hợp nêu trên, người thực hiện hành vi che giấu có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Che giấu tội phạm theo Điều 389 Bộ luật Hình sự.

3. Một số quy định cần đặc biệt lưu ý

Khoản 2 Điều 18 Bộ luật Hình sự quy định người che giấu tội phạm là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh, chị, em ruột hoặc vợ, chồng của người phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp nhất định.

Tuy nhiên, đối với các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, trong đó có những trường hợp liên quan đến vũ khí quân dụng, vật liệu nổ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng hoặc có số lượng đặc biệt lớn, người thực hiện hành vi che giấu vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật, kể cả khi có quan hệ thân thích với người phạm tội.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng có chính sách nhân đạo đối với những trường hợp đang tàng trữ, quản lý trái phép vũ khí quân dụng, vật liệu nổ nhưng chủ động, tự nguyện giao nộp cho cơ quan chức năng theo các đợt vận động toàn dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ theo quy định.

Đối với người có chức vụ, quyền hạn mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để che giấu tội phạm hoặc cản trở hoạt động phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm thì sẽ bị xử lý nghiêm khắc với khung hình phạt cao hơn.

Vì bình yên của mỗi gia đình và toàn xã hội, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi đề nghị người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Khi phát hiện các hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép vũ khí quân dụng, vật liệu nổ hoặc các dấu hiệu vi phạm pháp luật có liên quan, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xử lý theo quy định; tuyệt đối không bao che, cất giấu hộ hoặc tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Tuấn Nguyễn