Khai báo tạm trú với Việt kiều: Quy định hành chính hay sự hiểu lầm có chủ ý?

Trước hết, khai báo tạm trú không phải là thủ tục riêng cho Việt kiều. Đây là quy định chung áp dụng đối với mọi trường hợp cư trú ngoài nơi thường trú, kể cả công dân Việt Nam trong nước, người nước ngoài hay người mang hộ chiếu nước ngoài gốc Việt. Chủ thể phải thực hiện không chỉ là người ở, mà còn là chủ hộ, chủ cơ sở lưu trú – đúng theo logic quản lý cư trú đã tồn tại từ nhiều năm qua, nay được số hóa qua VNeID để giảm giấy tờ và tránh tùy tiện.

Điều quan trọng hơn, khai báo tạm trú không thu thập quan điểm, suy nghĩ, mối quan hệ hay “hành vi chính trị” của bất kỳ ai. Hệ thống chỉ ghi nhận thông tin cơ bản về nơi ở, thời gian lưu trú nhằm phục vụ các mục tiêu rất cụ thể: bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm, xử lý sự cố, bảo vệ chính người lưu trú khi phát sinh rủi ro pháp lý hoặc y tế. Đây là quản lý hành chính – không phải “chấm điểm”, càng không phải giám sát đời sống cá nhân.

Việc cố tình mô tả một thủ tục cư trú thành “bài test tuân phục” hay “bình thường hóa theo dõi” không làm thủ tục đó thay đổi bản chất, mà chỉ làm nhiễu nhận thức xã hội. Trong kỷ nguyên số, quản lý bằng dữ liệu rõ ràng, minh bạch luôn tốt hơn quản lý bằng cảm tính và phỏng đoán.

Về nước khai báo tạm trú không phải vì bị nghi ngờ, mà vì bạn đang được hệ thống pháp luật bảo hộ đúng tư cách cư trú của mình. Khi hiểu đúng như vậy, những lời cảnh báo nặng nề kia sẽ tự bộc lộ rằng: đó không phải là phản biện, mà là một sự hiểu lầm – hoặc cố tình gây hiểu lầm mà thôi.

Thanh Duy