Cảnh báo nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân từ các phần mềm theo dõi, định vị trên mạng xã hội
Hiện nay, trên các nền tảng mạng xã hội đang xuất hiện tràn lan những lời mời chào cài đặt phần mềm theo dõi, định vị điện thoại với khả năng "đọc trộm tin nhắn" hay "giám sát bí mật". Tuy nhiên, đằng sau những lời hứa hẹn này là những cái bẫy mã độc tinh vi, không chỉ đe dọa an toàn dữ liệu cá nhân mà còn đẩy người sử dụng vào những rắc rối pháp lý nghiêm trọng.
Thực chất, phần lớn các ứng dụng được quảng cáo là công cụ theo dõi đều chứa mã độc hoặc phần mềm gián điệp. Khi cài đặt, người dùng thường bị yêu cầu cấp quyền truy cập sâu vào danh bạ, tin nhắn, hình ảnh, camera, micro và thậm chí là tài khoản ngân hàng. Toàn bộ dữ liệu nhạy cảm này sau đó sẽ bị thu thập và gửi về máy chủ của kẻ xấu mà chủ sở hữu không hề hay biết. Đã có không ít trường hợp người dùng bị chiếm quyền kiểm soát Facebook, Zalo, lộ lọt hình ảnh riêng tư hoặc bị "vét sạch" tiền trong tài khoản ngân hàng. Đáng chú ý, nhiều người ban đầu có ý định "theo dõi người khác" nhưng cuối cùng lại trở thành nạn nhân khi chính dữ liệu của mình bị đánh cắp thông qua các đường link lạ hoặc việc cung cấp tài khoản Apple ID, Gmail cho đối tượng xấu.
Bên cạnh rủi ro về an ninh mạng, việc bí mật theo dõi, định vị người khác là hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam, xâm phạm nghiêm trọng quyền riêng tư và có thể bị xử lý hình sự. Theo Điều 159 Bộ luật Hình sự, hành vi xâm phạm bí mật thư tín, điện thoại có thể bị phạt tiền đến 50 triệu đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Đồng thời, Điều 288 cũng quy định hình phạt nghiêm khắc đối với tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”. Ngoài ra, Luật An ninh mạng năm 2018 cũng nghiêm cấm tuyệt đối hành vi cài đặt phần mềm gián điệp, mã độc để xâm nhập vào thiết bị của người khác.
Để tự bảo vệ mình trong môi trường số, người dân cần tuyệt đối không cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc tải phần mềm từ các đường link lạ trên mạng xã hội. Chỉ nên sử dụng các ứng dụng từ những cửa hàng chính thống như App Store hoặc Google Play và cẩn trọng khi cấp quyền truy cập cho bất kỳ ứng dụng nào. Khi phát hiện điện thoại có dấu hiệu bất thường như nhanh hết pin, nóng máy đột ngột hoặc xuất hiện các ứng dụng lạ, người dân cần nhanh chóng kiểm tra thiết bị, thay đổi mật khẩu tài khoản và liên hệ với cơ quan chức năng để được hỗ trợ kịp thời, tránh để thông tin cá nhân bị lợi dụng vào mục đích xấu.
Quang Vịnh
