Cảnh giác trước các chiêu trò lừa đảo trực tuyến tinh vi trong kỷ nguyên số

Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội mang lại vô vàn tiện ích từ mua sắm, học tập đến đầu tư tài chính, nhưng đây cũng là mảnh đất màu mỡ để tội phạm công nghệ thực hiện các hành vi lừa đảo thông qua việc đánh thẳng vào tâm lý người dùng. Bản chất của các đối tượng này là không sử dụng vũ lực mà tấn công bằng tâm lý, xây dựng các kịch bản như việc nhẹ lương cao, đầu tư lãi khủng hay trúng thưởng lớn để kích thích lòng tham và nhu cầu tài chính cấp thiết của nạn nhân. Hiện nay, các hình thức phổ biến nhất gồm có lừa đảo tuyển dụng cộng tác viên chốt đơn hàng ảo rồi bắt đóng phí đặt cọc hoặc chuyển tiền làm nhiệm vụ; lừa đảo đầu tư tài chính mời chào tham gia các sàn chứng khoán quốc tế, sàn tiền ảo, dự án cam kết lãi suất cao bất thường; và lừa đảo thông báo trúng quà tặng lớn nhưng yêu cầu đóng phí nhận thưởng hoặc thuế thu nhập cá nhân trước.

Để không sập bẫy, người dân cần đặc biệt lưu ý năm dấu hiệu nhận biết cơ bản và cần dừng lại ngay lập tức khi đối mặt. Dấu hiệu đầu tiên là lời hứa hẹn giàu nhanh, cam kết lợi nhuận phi thực tế trong thời gian ngắn. Tiếp theo là áp lực yêu cầu giữ bí mật, ép buộc nạn nhân không được kể với người thân hay nhân viên ngân hàng về giao dịch. Các đối tượng cũng thường tạo sự hoảng loạn, gấp gáp bằng áp lực thời gian như đe dọa tài khoản sẽ bị khóa trong 2 giờ nữa hoặc giục chuyển tiền gấp để giữ quà. Ngoài ra, việc yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân là dấu hiệu đáng ngờ bởi không có tổ chức chính thống nào sử dụng tài khoản cá nhân để thu tiền. Cuối cùng, cạm bẫy còn thể hiện qua yêu cầu cài đặt các phần mềm lạ, thường là file .app trên hệ điều hành Android, dưới danh nghĩa xác minh danh tính nhằm chiếm quyền điều khiển điện thoại.

Nhằm phòng tránh thiệt hại, mỗi người cần tự xây dựng bộ lọc bảo mật thông qua việc thực hiện nghiêm túc nguyên tắc ba không. Trước hết là không cung cấp thông tin cá nhân, tuyệt đối không chia sẻ mã OTP, mật khẩu, thông tin ngân hàng hay chụp ảnh căn cước, khuôn mặt cho bất kỳ ai trên mạng, kể cả người tự xưng là công an hay nhân viên ngân hàng. Thứ hai là không tin vào lợi nhuận phi thực tế, luôn tỉnh táo trước những lời mời chào không làm mà có thu nhập cao. Nguyên tắc cuối cùng là không vội vàng thực hiện giao dịch khi bị hối thúc chuyển tiền hoặc bấm vào đường link lạ. Khi gặp tình huống này, người dân cần áp dụng quy tắc kiểm chứng bằng cách dừng lại, tắt máy và tự liên hệ với người thân hoặc cơ quan chức năng qua số điện thoại chính thức để xác minh thông tin nhằm bảo vệ an toàn tài sản của chính mình và cộng đồng./.

Ngọc Nguyên