Nâng cao trách nhiệm bảo vệ hệ thống thông tin trong kỷ nguyên số

Những năm gần đây, quá trình chuyển đổi số đã tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong hoạt động quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ công. Hệ thống thông tin trở thành hạ tầng thiết yếu phục vụ điều hành, kết nối và chia sẻ dữ liệu. Tuy nhiên, đi kèm với những lợi ích đó là sự gia tăng nhanh chóng của các mối đe dọa như tấn công có chủ đích, mã độc tống tiền, lừa đảo trực tuyến, chiếm quyền điều khiển hệ thống hay lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo lập nội dung giả mạo. Thực tiễn cho thấy, sự cố an ninh mạng không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của cơ quan, doanh nghiệp, làm gián đoạn dịch vụ thiết yếu và đe dọa an ninh quốc gia. Luật An ninh mạng năm 2025 được ban hành nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ này.

Điểm nổi bật của Luật là yêu cầu chuyển đổi tư duy từ “bảo vệ thiết bị” đơn lẻ sang xây dựng mô hình quản trị an ninh mạng toàn diện. Công tác bảo vệ hệ thống thông tin giờ đây không chỉ bao gồm các giải pháp kỹ thuật mà phải thực hiện xuyên suốt từ khâu thiết kế, đầu tư, vận hành đến giám sát, đánh giá và ứng phó sự cố. Các cơ quan, đơn vị cần chủ động nhận diện rủi ro, xây dựng phương án bảo vệ phù hợp với từng loại hệ thống, đồng thời nâng cao năng lực giám sát để hạn chế thấp nhất nguy cơ xảy ra sự cố.

Luật cũng xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác bảo vệ an ninh mạng. Các cơ quan, đơn vị phải xây dựng quy chế quản lý, vận hành hệ thống thông tin, ban hành phương án ứng phó sự cố và tổ chức kiểm tra định kỳ. Việc phân loại hệ thống thông tin để xác định mức độ quan trọng, từ đó ưu tiên nguồn lực đầu tư, là yêu cầu bắt buộc để tránh tình trạng dàn trải. Việc gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả thực hiện sẽ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý và chủ động xử lý các nguy cơ phát sinh.

Đối với khối doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị cung cấp dịch vụ trên không gian mạng, Luật An ninh mạng năm 2025 đặt ra những yêu cầu cụ thể về bảo vệ dữ liệu, xác thực người dùng và phối hợp với cơ quan chức năng. Việc bảo vệ dữ liệu không còn là nhiệm vụ riêng của bộ phận công nghệ thông tin mà đã trở thành nội dung cốt lõi trong quản trị doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản lý dữ liệu chặt chẽ, kiểm soát quyền truy cập và bảo đảm khả năng phục hồi hoạt động, coi đây là yếu tố then chốt để bảo vệ uy tín và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, yếu tố con người luôn được xác định là mắt xích quan trọng nhất. Các cơ quan cần tăng cường tuyên truyền, đào tạo kiến thức bảo đảm an ninh mạng cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác khi sử dụng Internet, không cung cấp thông tin cá nhân cho các website hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc, chủ động cập nhật phần mềm, sử dụng mật khẩu mạnh, xác thực đa yếu tố và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo.

Bảo vệ an ninh mạng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Việc triển khai đồng bộ, hiệu quả Luật An ninh mạng năm 2025 sẽ góp phần bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy sự phát triển của chính quyền số, kinh tế số. Công an tỉnh Quảng Ngãi khuyến nghị các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân chủ động nghiên cứu, thực hiện nghiêm các quy định của Luật; thường xuyên rà soát, nâng cao năng lực bảo vệ hệ thống thông tin, tăng cường phối hợp với lực lượng Công an trong phòng ngừa, xử lý các sự cố, góp phần xây dựng không gian mạng an toàn và phát triển bền vững.

Văn Thắng